The Media are the Message

Job de Grefte

Zal Mauro nu wel of niet teruggestuurd worden naar Angola? Het is een vraag  die zowel televisie, krant als internet de afgelopen dagen beheerst. Persoonlijk vind ik dat Mauro best mag blijven, ook al zegt minister Leers dat hier volgens de regels geen ruimte voor is. Regels zijn er immers om gebroken te worden, toch? Wat ik echter hekel is het feit dat de media zoveel aandacht schenken aan Mauro.

Het voorbeeld van Mauro is volgens mij symptomatisch voor een steeds verder gaande ‘versoaping’ van het nieuws. Dit is een logisch gevolg van het feit dat  nieuwszenders, kranten en andere nieuwsbronnen in toenemende mate afhankelijk zijn van hun ‘klanten’, de nieuwsconsumenten. Dit omdat het voortbestaan van dergelijke media in toenemende mate wordt bedreigd door geldgebrek. Immers, publieke zenders worden gekort op hun budget, kranten verkopen steeds minder en op het internet is het woud van mogelijke nieuwsbronnen bijna niet meer te doorzien, waardoor de concurrentie steeds moordender wordt.

Door deze toenemende financiële druk worden steeds meer middelen aangegrepen om klanten te binden. Een aantal van die middelen brengt volgens mij de kwaliteit van het nieuws dat beschikbaar gesteld wordt in gevaar. Want een ingewikkeld verhaal over de kredietcrisis door de mensen die er echt verstand van hebben snapt niemand, en dus komen er over dat onderwerp bekende Nederlanders aan het woord, of wordt het topic opgepimpt met saillante speculaties over de verhouding tussen Merkel en Sarkozy. Allemaal leuk en aardig, maar dergelijke zaken staan een werkelijk objectieve kijk op de wereld in de weg. En het gaat nog verder, want sommige zaken, zoals bijvoorbeeld de mogelijke uitzetting van Mauro, worden door hun hoge human interest-gehalte gepromoveerd tot voorpaginanieuws. Het lijkt me sterk dat de mogelijke uitzetting van één persoon in Nederland gaat bijdragen aan een objectief beeld van huidige staat van zaken in de wereld.

En dat volgens mij nog steeds het hoofddoel van de media; een zo objectief mogelijk beeld schetsen van de huidige stand van zaken in de wereld. Zodat mensen aan de hand van het nieuws een goed onderbouwde mening kunnen vormen over wat er gedaan moet worden om vooruitgang te boeken. Op het moment dat nieuwsbronnen zich laten leiden door wat het publiek wil horen, in plaats van dat wat objectief gezien de belangrijkste ontwikkelingen in de wereld zijn, zal het beeld dat het publiek van de wereld heeft scheef gaan lopen met de daadwerkelijke staat van de wereld. En omdat ons beeld van de wereld zo belangrijk is in het vormen van onze mening over de wereld, en de te varen koers, wordt deze mening hoe langer hoe minder relevant. En hoe minder relevant onze mening over de wereld is, hoe groter de kans dat de beslissingen die we nemen niet de gewenste effecten hebben.

Ik denk niet dat er een makkelijke oplossing voor dit probleem bestaat, aangezien het verweven is met de ontwikkeling van onze hele cultuur. Niet alleen in het nieuws kunnen we namelijk een ‘versoaping’ constateren; iedereen die de afgelopen tijd de politiek gevolgd heeft zal beamen dat de tweede kamer tegenwoordig ook een stuk meer op de set van Goede Tijden, Slechte Tijden lijkt dan pakweg 20 jaar geleden. En bij verkiezingscampagnes zijn het de laatste jaren de partijen die het best op de emoties in kunnen spelen die de meeste zetels winnen.  Toch denk ik dat het nuttig is om te wijzen op wat we weg gooien als we alsmaar vermaakt willen worden; onze objectieve en nuchtere blik op de wereld.

Advertisements

4 thoughts on “The Media are the Message

  1. Johan Hoekstra says:

    Marketing, manipulatie Job. ik zie het echter niet zo somber in als jij schetst, daar er ook altijd nog kranten zijn die op een authentieke manier het nieuws objectief proberen te verslaan. (Nederlandse) kranten waar aan te denken valt zijn Trouw, NRC en de Volkskrant. Al moeten zij er voor waken niet ook dezelfde richting op te gaan om hun lezers binnen te halen. Of gaan in jouw ogen bovengenoemde kranten al deze kant op?

    Groet, Johan.

  2. heide89 says:

    Ben het voor 99% met je eens, Job. Enige wat ik er aan wil toevoegen is; het feit dat de situatie rond Mauro nu zo in het nieuws komt, maakt de politiek misschien wat toegankelijker voor het grote publiek, ook al is dat eenmalig en gaat het ‘maar’ om een enkel geval. Datzelfde valt bijvoorbeeld te zeggen over politieke items in De Wereld Draait Door. Weinig diepgang, maar het brede publiek krijgt zo wel wat meer politiek mee dan anders. Maar ik denk er verder precies hetzelfde over. Iedereen wil nu ineens weten wat je van de situatie Mauro vindt, terwijl er, zelfs op dit moment, duizend dingen belangrijker zijn dan dat.

  3. Is het niet een kenmerk van democratie dat politiek geschikt gemaakt wordt voor het volk? Inherent aan het feit dat politici gaan neuzelen over de dingen die de gemiddelde bankbewoner uit de Pijp aan het hart gaan, is dat de media hierop inspelen. Op de een of andere manier lijkt dat voor internationaal nieuws trouwens toch minder te gelden, alsof Galtung & Ruge’s criteria zich minder goed lenen voor heikneuterigheid. Niet dat dit nieuws daarmee wel representatief is, maar in ieder geval somewhat relevanter 🙂

  4. Maarten says:

    Ik ben het wel een beetje met je eens dat er (te) veel over Mauro bericht wordt maar ik denk dat jij het iets te oppervlakkig bekijkt. Het gaat hier volgens mij niet over de uitzetting van Mauro alleen maar ook over de vele lotgenoten die hier al een x aantal jaar op een verblijfsvergunning zitten te wachten. Het gaat hier vooral over het beleid dat we als land willen gaan voeren ten opzichte van zulke gevallen en ik vind het daarom wle goed dat er veel over bericht wordt.
    Wat betreft je punt over de media: Het lijkt alsof het allemaal veel slechter is geworden maar dat komt gewoon omdat er veel meer soorten en aantallen media zijn tegenwoordig (mede door de komst van het internet). Hierdoor worden veel meer mensen bereikt terwijl dat vroeger denk ik veel minder het geval was. Je kunt het dus ook van de positieve kant bekijken!

En wat denk jij?

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Advertisements
%d bloggers like this: