Doen wat je wilt doen

Christian Bruin

Toen ik op de middelbare school zat, ging mijn aandacht voornamelijk uit naar twee dingen. Ten eerste probeerde ik (vooral bij Duits) uit alle macht mijn ogen open te houden, vaak zonder succes. Ten tweede was ik constant bezig met het bedenken en voorbereiden van een anarchistische revolutie in de klas. Die revolutie is er uiteindelijk helaas nooit gekomen. Maar het moge duidelijk zijn dat school mij niet echt kon boeien. Ik leefde dan ook van weekend naar weekend. Want in het weekend kon ik de dingen doen die ik echt leuk vond. Mijn vermoeden is dat dit voor veel mensen in hun volwassen leven nog steeds geldt. Ze vinden hun werk niet (echt) leuk, maar besteden toch een groot deel van hun tijd hieraan.

Het is niet altijd zo geweest dat mensen het grootste deel van hun leven werkten zoals wij dat nu doen. Tot ongeveer 10.000 jaar geleden waren alle mensen jager-verzamelaar. Tegenwoordig geldt dat nog maar voor een miniem percentage van de wereldbevolking. Volgens de ‘Original Affluent Society’-theorie was de jager-verzamelaar gemiddeld hooguit een paar uur per dag bezig om voedsel te verkrijgen. De rest was dus vrije tijd. De overgang naar landbouw maakte mogelijk dat er voedselvoorraden werden aangelegd. Zo ontstond de situatie waarin men een beroep ging uitoefenen in ruil voor een deel van die voedselvoorraad. Vrijheid is dus niet een door de moderne samenleving gecreëerd privilege, maar juist de natuurlijke toestand. Uiteraard was en is het leven in de natuur hard en gevaarlijk. Maar ik ben er van overtuigd dat zo’n bestaan – mits je gewend bent aan de afwezigheid van modern comfort – een type geluk met zich meebrengt waar je geen moeite voor hoeft te doen.

Langzaam maar zeker zijn we steeds meer gaan werken. Het aantal hoogopgeleiden neemt steeds verder toe en onder die hoogopgeleiden lijkt het steeds gewoner te worden om 60-80 uur per week te werken. In twintig jaar is het aantal tweeverdieners verdubbeld. Ruim één op de acht werknemers heeft last van burn-outklachten. De omstandigheden waren in de afgelopen eeuwen weliswaar veel slechter en de werkdagen mogelijk nog langer dan nu, maar het grote verschil tussen toen en nu is dat het harde werken van deze tijd absoluut geen bittere noodzaak meer is. Het harde werken bestaat vooral om een luxe en comfortabele levensstijl te kunnen veroorloven en aanzien te genieten. Maar de prijs die hiervoor wordt betaald (burn-out, stress, geen tijd hebben voor rust) wordt onvoldoende ingezien.

Ik ben er echter van overtuigd dat je ook in ónze samenleving vrijheid kunt genieten. Naar wat voor vrijheid verlang ik? Ik verlang naar de vrijheid om van moment tot moment te doen wat ik wil. Te doen wat mij op een bepaald moment fascineert of energie geeft. Tijd te hebben voor dingen die ik leuk of belangrijk vind om te doen. De motivatie is dan intrinsiek: dat wat je doet geeft zelf voldoening, niet omdat het iets oplevert. Voor veel mensen heeft werk slechts extrinsieke waarde: ze vinden hun werk niet leuk, maar ze hebben het geld nodig (en je hebt nooit genoeg geld, nietwaar?). Anderen halen op een bepaalde manier wel voldoening uit hun werk. Niet zozeer omdat ze het werk zélf leuk vinden, maar vanwege de bevrediging van bijvoorbeeld het aanzien dat ze er mee verkrijgen.

Onderzoek wat je écht leuk vindt. Kijk vervolgens of het enigszins mogelijk is daar de kost mee te verdienen. Overweeg in ieder geval de optie om minder te werken, om zo tijd vrij te maken voor wat je leuk of belangrijk vindt om te doen. In mijn geval is dat niet het werken in het vakgebied waarin ik ben afgestudeerd, maar schrijven en muziek maken. Ik zou graag de kost verdienen met die dingen. Dus niet van 9 tot 5 verplicht op mijn werk zitten, maar van dag tot dag kijken wat me roept. Op de ene dag is dat muziek maken of schrijven. De volgende ochtend ga ik naar buiten, omdat het mooi weer is. En ’s middags doe ik vrijwilligerswerk. Ik wil me ontwikkelen in dingen die mij echt boeien en dit hoeft niet altijd geld op te leveren (zoals het schrijven van dit stukje). Het zal daarbij nodig zijn om genoegen te nemen met een veel lager inkomen. Ik verdien echter liever weinig geld, in relatieve vrijheid, met de dingen waar ik van houd, dan 40 of meer uur per week iets te doen wat ik eigenlijk op zichzelf totaal niet interessant vind, enkel om zoals zovelen een onnodig luxe levensstijl te kunnen blijven betalen. Wees niet bezorgd dat het je niet lukt. Als je enthousiast bent over wat je doet, dan zal dit hoe dan ook zijn vruchten afwerpen.

Zit je op je werk af te tellen tot 17.00 uur? Volg je je opleiding of studie omdat je denkt dat het van je verwacht wordt? Vraag je dan eens bij jezelf af: waarom doe ik eigenlijk niet gewoon wat ik echt wil?

Advertisements

2 thoughts on “Doen wat je wilt doen

  1. Luilak ;). Mooi stukje hoor. Je zegt dus dat de mens van nature niet geboren is om te werken maar slechts te voldoen aan zijn basisbehoeften en voor de rest zijn tijd te besteden aan andere activiteiten (zoals schrijven en muziek), Dat klinkt als verscheidene stammen die tijden lang zo geleefd hebben maar alsnog de hygiëne, gezondheid, levensduur, vrede ontbraken die ons leven zo kenmerken. Als zodanig klinkt de schreeuw naar meer vrijheid, authenticiteit en plezier een typisch luxe probleem. Wat zou jij hier tegen inbrengen?

    • Christian Bruin says:

      Goed punt, het lijken inderdaad de (luxe)problemen te zijn van een verwende generatie. En dat is ook hoe ik hygiëne, materiële bezittingen en dergelijke zie. Als verwenning. Niet als noodzaak of als voorwaarde voor geluk. Dat is althans de indruk die bij mij werd gewekt toen ik de serie BBC Tribes keek. Die mensen redden zich prima en lijken heel wat meer lol in het leven te hebben dan wanneer ik in de ochtendspits om mij heen kijk.

      Wat betreft gezondheid, levensduur en vrede, wordt er onder antroplogen (voor zover ik weet) over gediscussieerd of het daar nu wel zo slecht mee gesteld was/is bij de jager-verzamelaars.

      Overigens ben ik niet van plan om (op korte termijn) bij de Masaï in te gaan trekken. 😉 Ik denk niet dat zo’n leven erg fijn is als je eenmaal gewend bent aan het comfort van de moderne samenleving.

      Ik verwacht dus niet dat een jager-verzamelaar mijn betoog zou afschilderen als de beschrijving van een luxe-probleem. Die kent onze luxe niet, heeft er ook geen behoefte aan en zal denk ik niet snappen waar we ons zo druk over maken. Maar laat mij een week in een fabriek in China of Noord-Korea werken en ik zal me hoogstwaarschijnlijk gaan schamen voor mijn ‘gezeur’ over het (al dan niet) ontbreken van vrijheid en plezier in mijn omgeving hier.

En wat denk jij?

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Advertisements
%d bloggers like this: