Mixed zone; ontmoetingsplaats voor gemengde belangen

Mixed zone

Met klamme handjes liep ik de mixed zone binnen. Ik had daar veel vaker gestaan, dat wel. Maar dat was als speler. Nu liep ik daar met een boekje onder mijn arm. Ik liep er als journalist.

Roelof de Vries, radioverslaggever van Omrop Fryslân, was zo vriendelijk geweest me uit te nodigen om een dagje met hem mee te lopen. En niet voor de minste wedstrijd; Feyenoord – Heerenveen, in het mooiste stadion van Nederland.

Ik ben vaker in stadions geweest. Om wedstrijden te spelen zelfs. Niet in De Kuip, maar toch. De aandacht ging daarom vandaag vooral uit naar de sportjournalistiek. Ik kreeg de gelegenheid het schouwspel eens van de andere kant te bekijken…

Daarover had ik zo mijn vooroordelen. Op z’n zachtst gezegd; de wisselwerking tussen journalisten enerzijds en perschefs, spelers en trainers anderzijds verloopt vaak niet geheel vlekkeloos.

Media(wan)beleid

Net aangekomen in de mixed zone, vlak na de wedstrijd, begon het vuurwerk al. Jan Dirk Stouten, verslaggever van RTV Rijnmond en beroemd vanwege de uitspraak “Feyenoord, ga je schamen, ga je schamen, ga je schamen, waardeloos, waardeloos, waardeloos, tjonge, jonge, jonge, jonge”, was not amused. Ruud Vormer, maker van het openingsdoelpunt, kon namelijk niet voor de camera verschijnen. Hij diende zich na het douchen meteen te melden in de sponsorruimte.

Daarop twitterde Stouten naar zijn ruim 15.000 volgers: “Media(wan)beleid van Feyenoord. Vormer mag ons niet te woord staan omdat hij vragen voor sponsors moet beantwoorden. Die belangrijke sponsors zijn dus belangrijker dan de grote achterban die via ons bereikt kan worden.”

Op zijn beurt was de perschef van Feyenoord, Raymond Salomon, not amused. “Belachelijk gedrag. Als je zo doorgaat, zaag ik je bij beide enkels af. Wij hebben al weken geleden aangegeven welke vier spelers naar de sponsorruimtes gaan en dus niet beschikbaar zijn voor interviews. Deal with it.”

Op de terugweg sprak ik er met Roelof over. Hij is journalist en denkt dus ook als een journalist. “Ik was het met de mening van Stouten eens. Als journalist wil je graag Vormer interviewen, hij speelde een sleutelrol vandaag. Als voetballer hoort het er nou eenmaal bij om even de pers te woord te staan.”

Klinkt plausibel, op het eerste gezicht.

Uitgewrongen vaatdoek

Roelof zelf interviewde Heerenveen-keeper Nordfeldt na de wedstrijd. Hij vroeg of de openingstreffer misschien houdbaar was geweest, wat hij dacht toen Vilhena de penalty ging nemen, en of hij ondanks de nederlaag blij was met zijn eigen goede spel.

Nordfeldt stond erbij als een uitgewrongen vaatdoek. Hij keek Roelof amper aan, antwoordde plichtmatig. Het chagrijn spatte ervan af. Hij zei dat hij de beelden van de vrije bal van Vormer nog terug moest zien, dat hij de penalty van Vilhena graag wilde gaan stoppen, en dat hij liever drie punten had gehad.

Op de terugweg vroeg ik Roelof ook naar dat interview. Want wat was daarvan precies de journalistieke toevoeging? Roelof antwoordde dat die achteraf nihil was (omdat Nordfeldt niks losliet), maar dat hij hem interviewt omdat de luisteraars van Omrop Fryslân na afloop graag wat spelers aan het woord horen.

Het hoort er nou eenmaal bij

“De pers te woord staan hoort er nou eenmaal bij”; het is een soort universele waarheid geworden. De argumentatie erachter gaat als volgt: supporters betalen geld voor een toegangskaartje. Door al die toegangskaartjes opgeteld verdienen de spelers vorstelijke salarissen. De mensen van de pers vertegenwoordigen de belangstelling van de supporters voor de voetballers. Uit waardering voor zowel supporters als journalisten staan de voetballers de pers netjes te woord.

Als speler van Cambuur deed ik dat zeker. Ik nam even de tijd voor de pers en probeerde ook eens een antwoord te geven waar een journalist ook echt iets aan heeft. Daarnaast ging ik – en ja, ook wel eens na een verloren wedstrijd – af en toe even naar het supportershome.

“Zo kan het ook”, hoorde ik dan wel eens. Maar laat ik iets opbiechten: ik deed dat niet voor de journalisten, en ook niet voor de supporters. Ik deed dat voor mezelf, en voor mijn werkgever.

Cambuur betaalde mijn salaris. Dan vind ik het netjes als je af en toe even je gezicht laat zien in het supportershome. Dat je een journalist netjes te woord staat. Dat je tijdens een sponsoravond niet de hele avond op je horloge staart om te kijken of het al moreel verantwoord is om naar huis te gaan.

Bovendien haalde ik daar zelf plezier uit. Ik vond (en vind) het oprecht interessant om te peilen wat er onder de supporters leeft. Om te analyseren hoe een journalist een interview opbouwt, en wat hij uiteindelijk over de wedstrijd zal schrijven.

Maar hoort het er onomwonden bij? Is het je morele taak om, als tegenprestatie voor je (indirect) door supporters en journalisten gefinancierde inkomen na elke wedstrijd de pers te woord te staan? Hoor je een tegenprestatie te leveren voor wat fans en pers voor jou hebben gedaan?

Niet per se.

Verschillende belangen

Het belang van Nordfeldt is helder. Die wil na de wedstrijd zo snel mogelijk onder de douche springen, in de douche heel lang naar de grond staren, zijn handdoek pakken, een bidon tegen de muur schoppen, zich afdrogen en aankleden, de bus insluipen, een hele grote koptelefoon en een album van Nirvana opzetten en pas in Heerenveen, met een portie frisse tegenzin, weer een woord wisselen. Want verliezen is klote.

Het belang van Stouten en Roelof is ook duidelijk. Ze willen mooie interviews maken, die interessant zijn voor het publiek. Ze willen hun werkgever tevreden stellen door goed werk af te leveren. Ze willen spelers ophemelen of aan de tand voelen, interessante uitspraken horen. Dat Koeman de volgende strafschop zelf neemt bijvoorbeeld, of dat Heerenveen met acht man speelde, zoals Van Basten zich liet ontglippen. Ze willen als journalist hun werk goed doen.

De supporters dan? Wat is hun belang? Ik neem aan dat de meeste supporters een kaartje kopen om de wedstrijd in het stadion te kunnen bijwonen. Ze doen een investering en daarvoor krijgen ze de sfeer en het voetbal van in dit geval Feyenoord – Heerenveen terug. Ze willen hun club steunen, genieten van goed voetbal, in het zonnetje een biertje drinken en juichen als er wordt gescoord. Ze willen worden vermaakt.

En clubs? Die willen presteren. Daarbij hebben ze een hoop gemengde en tegenstrijdige belangen. De sponsoren tegemoetkomen, goed omgaan met de supporters, de pers te vriend houden… maar ook de spelers beschermen, zodat ze optimaal kunnen presteren.

Tegenprestatie

Een supporter koopt een kaartje om de wedstrijd te zien. Daar betaalt hij voor. Dat doet hij uit eigenbelang. Ik ben nog nooit een supporter getroffen die zei: “Ik had vandaag écht geen zin om te gaan, maar ik kwam toch. Om de spelers te belonen voor hun goede spel van de afgelopen weken.”

Een journalist doet zijn werk niet voor de supporters, ook al verschuilt Stouten zich daar wel achter door te stellen dat Vormer voor de camera moet verschijnen “omdat via ons de grote achterban kan worden bereikt”. Stouten werkt voor RTV Rijnmond. Om geld te verdienen, zijn ambitie te verwezenlijken, niet achter de geraniums te belanden, wat dan ook…

Hoeft niet, mag wel

Ik vind dan ook dat de speler de supporters en journalisten niks verschuldigd is.

Wel vind ik dat spelers best even de tijd kunnen nemen voor journalisten, supporters en sponsoren. Sta ze gewoon even te woord, doe niet zo moeilijk. Het is goed voor jezelf, voor de club, voor de pers, voor de supporters…

Kortom: als speler zou je er volgens mij goed aan doen om de pers netjes te woord te staan. Maar het is een ieders goed recht om dat te weigeren. Het is niet verplicht of vanzelfsprekend, het hoort er niet ontegenzeggelijk bij, dat niet. Maar ik zou het wel verstandig vinden het wel te doen. Dat zijn twee verschillende dingen.

Wie controleert de controleurs?

Dat spelers in interviews vaak onfatsoenlijk zijn, nietszeggend, tegen het arrogante aan, dat werd gisteren in de mixed zone nog maar eens bevestigd. Daarover wordt een hoop gezegd en geschreven. De omgang van de gemiddelde voetballer met de pers wordt wekelijks bekritiseerd.

De storende rol van de journalist blijft onderbelicht. Dat de journalist vindt dat de voetballer altijd op commando moet komen opdraven, dat hij een tegenprestatie moet leveren naar supporters en journalisten toe, dat hij net na de wedstrijd allerlei irrelevante vragen over bijvoorbeeld transfers klakkeloos moet beantwoorden…

Hoe dat komt? Ik denk omdat de journalist het nieuws maakt. De journalist controleert de voetballers op arrogantie, op fatsoen, op redelijkheid. Maar wie controleert de controleurs? Wie stelt de inhoudsloze, tijdvullende manier van interviewen eens aan de kaak? Wie roept Stouten tot de orde, als hij zeurt dat hij Vormer voor één keertje eens niet kan interviewen?

Op Twitter gebeurt dat wel wat, net als via een enkele kritische ingezonden brief in een krant. Maar verder? Misschien maak ik me druk om niets, maar het irriteert me behoorlijk. Zo is er voor alle partijen niks aan. Een journalist ergert zich aan de niet-meewerkende speler, de speler ergert zich aan de inhoudsloze vragen van de journalist en de kijker ergert zich aan beide.

Water bij de wijn

Misschien wordt het tijd dat beide kampen eens wat water bij de wijn doen. Dus voetballers, geef eens een kleurrijk interview. Niet omdat het moet, geïnterviewd worden, maar omdat je het nut ervan inziet. Omdat je inziet dat je jezelf kunt verkopen, en je club.

En journalisten, gooi het alsjeblieft eens over een andere boeg. Heb iets meer begrip voor het eigenbelang van de voetballer, want je handelt zelf ook vanuit jouw belangen. Ga eens een trainerscursus volgen voor íéts meer voetbalinhoudelijke kennis. En stel voor de verandering eens één relevante vraag in plaats van twaalf nutteloze.

Advertisements

En wat denk jij?

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Advertisements
%d bloggers like this: